{"id":5577,"date":"2019-01-16T22:15:37","date_gmt":"2019-01-16T19:15:37","guid":{"rendered":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/?p=5577"},"modified":"2021-12-20T11:35:30","modified_gmt":"2021-12-20T08:35:30","slug":"aptal-insanlari-tanimanin-yollari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/2019\/01\/16\/aptal-insanlari-tanimanin-yollari\/","title":{"rendered":"Aptal \u0130nsanlar\u0131 Tan\u0131ma Yollar\u0131"},"content":{"rendered":"\n

\u00dclkede hep bir yetenek a\u00e7\u0131\u011f\u0131ndan bahsediliyor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130\u015fini bilen de bilmeyen de, yetenekli olan da olmayan da, yetene\u011fin ne ifade etti\u011fini bilen de bilmeyen de hep o “yetene\u011fi” ar\u0131yor ve nedense bulam\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Mesela ben Kaliforniya’ya her gidi\u015fimde, y\u00fcksek oranda yetenekli insan\u0131n aras\u0131nda buluyorum kendimi. \u00d6yle b\u00f6yle de\u011fil ama… muazzam bir olay.<\/p>\n\n\n\n

Nereye d\u00f6nsen yetene\u011fe \u00e7arp\u0131yorsun. Oradaki i\u015fletmeler de yetene\u011fi g\u00f6rd\u00fcm\u00fc know how’\u0131n de\u011ferli ve pahal\u0131 oldu\u011funu biliyor. Yani yetene\u011fi ucuza kapatma derdi olmayan ortamlarda ye\u015feriyor bu yetenekli cevherler.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye’de de yetenekli insanlar gani gani.<\/p>\n\n\n\n

Sorun \u015furda: T\u00fcrkiye, yetene\u011fin kimde oldu\u011funu anlama yetene\u011fine sahip olmayanlar\u0131n \u00fclkesi. \u015eirketlerin i\u00e7inde yetene\u011fi k\u00f6relmi\u015flere bakarsan\u0131z, siz de g\u00f6r\u00fcrs\u00fcn\u00fcz. Ya da “karde\u015fim, bu k\u0131z ya da erkek nas\u0131l olmu\u015f da bu i\u015fi alm\u0131\u015f” diye sizi hayretlere d\u00fc\u015f\u00fcrenlere bir bak\u0131n.<\/p>\n\n\n\n

Yetenek art\u0131k ki\u015filiklerin sava\u015f\u0131d\u0131r. Mesela olaya sazan gibi atlay\u0131p, ama ben zaten i\u015fe al\u0131m yapmadan \u00f6nce ki\u015filik testi yap\u0131p ona g\u00f6re i\u015fe al\u0131m yap\u0131yorum demeyin. Konu daha derin.  Soru sorun, ara\u015ft\u0131r\u0131n, konu\u015fun, konu\u015fal\u0131m.<\/p>\n\n\n\n

Aptall\u0131\u011f\u0131n Kurallar\u0131<\/strong><\/span><\/p>\n\n\n\n

Tabii herkes yetenekli de\u011fil. Bu da bir ger\u00e7ek. Yetene\u011fi kullanabilme g\u00fcc\u00fc de e\u015fit de\u011fil. Bu da bir ger\u00e7ek.<\/p>\n\n\n\n

Ya aptall\u0131k?<\/p>\n\n\n\n

Yuval Harari, gelecekle ilgili varsay\u0131mlarda bulunurken, insanlar\u0131n aptall\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyin diyor. Haks\u0131z say\u0131lmaz.<\/p>\n\n\n\n

Aptall\u0131klara maruziyet y\u00fckseldik\u00e7e, bende merak etmeye ba\u015flad\u0131m aptall\u0131\u011f\u0131n kurallar\u0131 olabilir mi diye…<\/p>\n\n\n\n

University of California, Berkeley ekonomi tarihi prof’lar\u0131ndan  Carlo Cipolla, 1976 y\u0131l\u0131nda insanl\u0131\u011f\u0131 tehdit eden en b\u00fcy\u00fck sorunun aptall\u0131k oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcren bir makale yay\u0131nlar.<\/p>\n\n\n\n

Cipolla’ya g\u00f6re aptallar, olduk\u00e7a \u00e7ok say\u0131dalar, irrasyonel insanlardan olu\u015fuyorlar, kendilerine bir faydas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda dahi di\u011ferlerine b\u00fcy\u00fck problemler \u00e7\u0131kart\u0131yorlar ve dolay\u0131s\u0131yla toplumun ya\u015fam kalitesini d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyorlar. Cipolla’ya g\u00f6re, aptallar\u0131n aras\u0131nda yok olmamak ve aptallar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 sorunlarda bo\u011fulmamak i\u00e7in yap\u0131labilecek tek \u015feyin “aptal olmayanlar\u0131n \u00e7ok daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda olmas\u0131”d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Cipolla’ya g\u00f6re \u015fu be\u015f kurala kulak asmak gerekiyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1- Aptal insanlar\u0131n aras\u0131nda bulunma oran\u0131n\u0131z tahmin etti\u011finizden daha y\u00fcksektir. Bir insan\u0131n \u00fcnvan\u0131 olmas\u0131, i\u015fi olmas\u0131 ya da iyi okullarda okumu\u015f olmas\u0131 aptall\u0131klar\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ya da az oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor.<\/p>\n\n\n\n

2- Bir insan\u0131n aptal olma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 di\u011fer karakteristik \u00f6zelliklerinden ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r. Ya\u015f, cinziyet, meslek vb ba\u011f\u0131ms\u0131z her kategoride ve populasyonda aptallar vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

3- Aptal bir insan i\u00e7inde bulundu\u011fu ki\u015filere zarar verir ve bu zarar\u0131n\u0131n da kendine bir faydas\u0131 yoktur. Bu tutumu s\u00fcreklidir. <\/p>\n\n\n\n

4-Aptal olmayan insanlar her zaman aptal insanlar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 zarar\u0131n az oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimindedirler. Aptal insanlarla bir arada olman\u0131n hemen hemen her zaman zarar verici ve maliyetli bir se\u00e7im oldu\u011funu unuturlar.<\/p>\n\n\n\n

5-Aptal insan, en tehlikeli insan cinsidir. Aptallar\u0131n bask\u0131n oldu\u011fu bir toplumda aptal olmayanlar\u0131n \u00e7abas\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 aptal olanlar\u0131n yaratt\u0131klar\u0131 zarar\u0131 kompanse edecek kadar fazla olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Aptal insanlar\u0131 daha iyi anlamak isteyenler i\u00e7in g\u00fczel bir kaynak var<\/a> burada. \u0130nceleyin ve aptallardan uzak durun<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00dclkede hep bir yetenek a\u00e7\u0131\u011f\u0131ndan bahsediliyor. \u0130\u015fini bilen de bilmeyen de, yetenekli olan da olmayan da, yetene\u011fin ne ifade etti\u011fini bilen de bilmeyen de hep o “yetene\u011fi” ar\u0131yor ve nedense bulam\u0131yor. Mesela ben Kaliforniya’ya her gidi\u015fimde, y\u00fcksek oranda yetenekli insan\u0131n aras\u0131nda buluyorum kendimi. \u00d6yle b\u00f6yle de\u011fil ama… muazzam bir olay. Nereye d\u00f6nsen yetene\u011fe \u00e7arp\u0131yorsun. Oradaki […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_s2mail":"","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[269,108,226,270,271],"views":14483,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5577"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5577"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6150,"href":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5577\/revisions\/6150"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kariyeryolculugu.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}