resim
Ana Sayfaya Dön


Kişilik Testi Yapmadan İşe Almak Pek Demode Oldu

Yazan : Fatmanur Erdogan, Kategori : Hedefe Koşanlar, Iş arama, Psikoloji
24 Apr 2009

Geçenlerde katıldığım bir toplantıda, bir IK müdürü “Içinde insan kelimesi geçen tek birim Insan Kaynaklarıdır. Sorumluluğumuz yüksektir” diyordu. Ilginç olan, insanla ilgilenmekten ziyade, sistem kurmayı insan kaynağı fonksiyonu olarak gören bu ortamda olmak benim için göz açıcı bir deneyimdi. Bir dolu insan kaynakları yöneticisi hep birşeylere çözüm arıyordu, ama birbiriyle ilgilenmiyordu fazla. Hedefleri insan kaynakları biriminin ne iş yaptığını anlamaktı. Hedefe pek odaklıydılar, o sebeple, odadaki diğer insanları gerçekten tanımakla ilgilenecek vakitleri de dolayısıyla yoktu. Şirket çalışanları da belki bu sebeple Insan Kaynakları departmanlarından pek hoşlanmıyor olabilirler mi?

Türkiye’de şirketler insan kaynakları fonksiyonunun ne olduğunu nasıl işlediğini anlamaya çalışırken, işe alımlarda da bir test modası aldı başını gidiyor. Kişilik testleri çok popüler! Fiyatlarına bakılacak olursa, bir dolu kişilik testi pazarlayan danışmanlık şirketinin ortalıkta dolaşmasına şaşmamak gerek.

Ne var ki, şirkete yeni girenler bu testlere tabi tutuluyorlar, onca yıl şirkete test yapılmadan girenler ne durumdalar acaba diye düşünüyor insan? Test almadan işe girenlerin kişilikleri uygun mudur dersiniz bulundukları pozisyonlara? Uygunsa, belki şirketler test yapmadan da doğru insan seçmeyi becerebiliyorlardır? Eski çalışanlara test yaptırmak pahalıya geliyor olduğundan, bu girişim pek mantıklı olmuyor elbette. Peki testlerin işe yarar olduğunu nasıl ispatlıyorlar? Yani, test yapmadan işe alma ile test ile işe alma arasında ki farkı nasıl belirliyorlar? Belirlemiyorlar elbette, testler birazcık da hafif suç savma mekanizması olarak kullanılıyor.

Kişilik testleri bana kalırsa zevkli ve adaylar bu testlere tabi tutuluyorsa kendilerini şanslı hissetmeliler. Ancak şirketler bu testlerin sonuçlarını tüm adaylarla paylaşmalı. Test yapan şirketlerin bu şekilde profil datası topluyor olmasının bir bedeli olmalı ve ayrıca bu test yaptırmaya layık gördüğünüz adaya karşı da bir sorumluluktur. Eğer, bu tip testlere tabi tutuluyorsanız, şirketlerden sonuçları sizlerele paylaşacaklarına dair söz alın. Madem sizi tanımak istiyorlar, siz de 3-5 saatinizi verdiğinize göre bu en doğal hakkınız olmalı.


Share

YORUMLAR
24 Apr 2009 - 2:18 am

Top 50′de olan bir Alman şirketine istifamı verirken bölüm müdürüne aynen şunu dedim:

“Bu iş bana göre değil, hata yapmışım ve sıkıldım. İddia ediyorum, şirketiniz işe girişte bana kişilik envanteri uygulasaydı, beni işe almazdınız. Lütfen İK ile görüşünüz ve bundan sonra kişilik envanteri uygulasınlar.”

2-3 ay sonra eski bir iş arkadaşımdan aldığım duyuma göre eski müdürüm bu konu hakkında İK ile görüşmüş ve İK’da bir faaliyet başlamış. Ne mutlu bana!

Ben insan kaynaklarına İK değil, ÇK veya PD diyorum, yani çalışan kaynakları veya personel departmanı. Psikolojik ve motivasyonel bir altyapısı olmayan ve olmamış bu tarz departmanlara İK demek bir kelimede kurum kültürü unsuru yaratmak oluyor. İcraat ise nafile. Maaş öderler, bordro hazırlarlar, dökümantasyon yaparlar, bütçeleri var ise istihdam ve eğitim danışmanlığı alırlar, performansa bakarlar. Yani kısacası kendilerinin insana ilişkin yaptığı iş yoktur. Karşımıza genç genç kızlar ya da farketmez bazen İK müdürleri piyasadaki en seçkin psikanalizci gibi çıkarlar, komik duruma düşerler, bir de bunun üstüne işe almazlar, çünkü onlar iyi anlarlar insandan! Ha ha.

Personel seçimini hem Türkiye’de hem yurtdışında sadece kağıtta yapan şirketler var. Bunlar için İK, ÇK ve PD olsa gerek ama İK diyorlar işte, maksat biz sana değer veriyoruz demek olsun. Yiyen de yiyor, çooook. Zaten yiyenler yüzünden yemeyenler kişilik testi sonucunu alamıyor.

24 Apr 2009 - 8:04 am

Ben bu tip testlere iki kere girme fırsatı buldum. Dediğiniz gibi, testleri aldık ama sonuçlarını bizimle paylaşmadılar. Bende merak etmiştim doğrusu. Bakıyorum da gerçekten şirketler için işe alma tek taraflı. Kriz zamanı da böyle, kriz olmayan zamanda da bu böyle.

24 Apr 2009 - 8:48 am

Kişilik testleri güzel bir tecrübe oluyor. Ancak bu testlerde kişilerin soruları içinden geldiği gibi cevaplaması şartıyla. Ben herkesin bu testleri içinden geldiği gibi değil olması gerektiğini düşündüğü gibi cevapladığına inanıyorum ki bunun sonucunda pek güvenilir olmayan sonuçlar çıkabiliyor. Bir yönetici bir işe başvuranla birkaç saat görüşüpte o kişiyi çözemiyorsa zaten yönetici olmamalı değil mi ?

24 Apr 2009 - 9:04 am

Yigit’e:

1 – Teste sadakat kriteri ile kişinin soruları içten yanıtlayıp yanıtlamadığı yüzdesi kişilik envanteri sonucunda raporlanıyor. Yani bu dediğin sorun değil.

2 – Yönetici demek psikianalizci demek değil, o yüzden her yöneticiye bu tip test gerekebilir. O yönetici iyi insan tahlil etse bile en azından kendi tahlilini test sonuçlarıyla karşılaştırabilir.

24 Apr 2009 - 9:11 am

Yiğite katılıyorum. Olması gerektiğini düşündüğü cevabı veriyor bu testlere katılanlar. Yöneticilerin görüşmelerde kişiyi çözmesi diye birşey olduğunu da sanmam. Kişiyi çözmek o kadar kolay mı ya? Anlaşıp anlaşamadığına bakıyor. İşe alım yaparken kimi seçersin? Birlikte çalışabileceğini düşündüğün kişiyi tabii. Hepsi bu. O yüzden test alsanda almasan da farketmez.!!!!!!

24 Apr 2009 - 9:12 am

Erhan, ikinci dediğin doğru. karşılaştırma pek birşey ifade etmiyor sadece:))) kararı kiminle çalışabilir hissediyorsa onu işe alacağıdır.

24 Apr 2009 - 9:24 am

Merhabalar,

Kişilik testlerinin paylaşımı konusunda düşüncelerinize katılıyorum. Bunun olmamasının iki sebebi olabileceğini düşünüyorum. Organize olmayan çalışanlar. İkincisi de testi yapan şirketin onay vermemesi olabilir, böylece bu testi tekrardan aldırabilsin diye.

Ben kişilik testlerini biraz tehlikeli buluyorum. Sebebi de çoğu yöneticinin kişilik testini nasıl yorumlaması gerektiğini bilmemesinden kaynaklanıyor. Bu sebeple çok aldatıcı olabiliyor. Danışmanlık şirketleri ne kadar yorum geçse de pek farketmiyor.

Pınara da katıldığım nokta, uyum yakalayabileceğinizi düşündüğünüz kişileri işe alıyor olmamız. Doğru ya da yanlış, bu böyle oluyor.

24 Apr 2009 - 9:49 am

Bizim şirkette öyle bir departman yok. Hepimiz İKcıyız.)

24 Apr 2009 - 10:41 am

Kişilik testlerinin çalışanlara uygulanmamasının sebebi huzursuzluk yaratmamak için de olabilir. Eskilerin zaten kişiliği öğrenilmiştir. Bir de bunları teste sokmak “sepetlenmeye yakın olanların tespiti” gibi algılanabilir.

24 Apr 2009 - 3:35 pm

Hasan doğrusun:) ya da onları işte tutanların sorgulanması olabilir

27 Apr 2009 - 1:15 am

Türkiye’de İK ne zaman düzgün yapılmaya başlanacak, merak ediyorum. Hangi iş doğru yapılıyor ki İK gibi nispeten yeni sayılan işler doğru yapılsın?

27 Apr 2009 - 10:11 pm

Merhaba,

Adaylar için benzer testlerin yapılması hadi neyse, umarım ileride IK’cılar mülakata katılım için adaylardan para istemezler. (Şuan CV kayıdı için sadece özel davetiye ve çok azında ‘ücretli’ üyelik var. Azınlık yani)

Diğer bir ifadeyle, şirketlere ve halka “doğrudan” açık olan, iş arayan müşterilerini büyük şirketlerde uygun pozisyonlara sokmakta başarılı bir IK şirketi, adayın uzun yıllar gelir elde etmesi için sağladığı bu hizmetten niçin ücret talep etmesin.

Yani bana deseler ki Gugıl’da X pozisyonu için bedel 5 TL neden başv… Hatta bunun açık artttırması ve akebinde borsası bile oluşturabilir. ;)

Saygılarımla,
Serhat SİNE

——
Parayla mülakat sözü veren bir IK şirketi hk. bilginiz varsa, paylaşırsanız mutlu oluru(z)m.

27 Apr 2009 - 10:33 pm

Ek olarak, belki de ileride broker,avukat* veya özel dedektif gibi bir kısım aday, IK outsource etmeye başlar. (Post-Modern Outsource)

* : Çeşitli meslek gruplarını birarada yazarak hiçbir mesleği bir diğerine kıyaslamak, ‘onun gibi’ imasıyla alçaltma anlamının çıkarılması istemem. Sadece iş akışı (hatta başlangıç) nedeniyle aklıma ilk gelen örneklerdi.

01 Aug 2011 - 3:03 pm

Açıkçası ben kişilik testlerinin yanıltıcı sonuçlar verdiğini düşünüyorum. Bir önceki firmamda kişilik testleri ile ilgili bir çalışma başlatmış, Türkiye’de en çok kullanılan iki envanterle ilgili teklifler almış ve ilk olarak iki İK’cı olarak kendimiz uygulamıştık. Titizlikle, yüzde yüz doğru yanıtlar vermeye çalışarak cevaplandırdığımız envanterlerin sonuçları tam bir fiyaskoydu, özellikle benim uyguladığım -ki ne kadar doğru yanıtlamaya çalıştığımı ben biliyorum. Tutarlılık oranım da yüksekti…

16 Aug 2011 - 11:22 am

Merhaba Şerife, hiç bir kişilik testi tek başına yeterli değildir aslında. Bundan da önemlisi testi kimin yorumladığı çok önemlidir. Eğer bu testi yorumlamak konusunda uzman bir IK’cı yorum geçiyorsa, bu pek de etik değil.

04 Dec 2011 - 6:55 am

Merhaba Fatmanur Hanım,

Açıkçası ben de yöneticim de bu testi yorumlamakla ilgili eğitim almamıştık ve bu nedenle sonuçları ilgili firmaların uzmanlarına yorumlatmıştık.

Kişilik testlerinin tek başına yeterli olmadığı bir gerçek, ancak çoğu firma nitelikli adayları sırf kişilik testinin sonuçlarına göre eleyebiliyor. O aday eğer testin sonuçları kendisiyle paylaşılmadıysa asla neden elendiğini bilemiyor. Çıkan sonuçlar onunla bağdaşsın, bağdaşmasın asla kendini savunma olanağı bulamıyor.

Ben kendime uyguladığım testte asi ve sırf değişiklik olsun diye iş değiştirme potansiyeli olan biri olarak çıkmıştım örneğin, kendimle bağdaştıramadığım iki özellik ve her ikisi de firmaların işe alım kararlarını etkileyebilecek kadar iddialı.

04 Dec 2011 - 1:45 pm

Nitelikli adaylari sadece kisilik testi sonucuna göre eleyen şirketlere geçmiş olsun diyorum. Bu alanda uzman olmayanların bu sonuçları hakkıyla değerlendirmesi zordur. Bu yüzden uzmanlarıyla birlikte ilerlemekte fayda var.

Sizde çıkan sonuç enteresanmış, böyle bir yoruma nasıl gelmişler çok merak ettim açıkçası. şirketler kuruma bağlı kalacak insan arayışı içerisinde. o sebeple ürkütmüş olabilirsiniz. Fazla takılmayın, emin olun zaten siz de öyle bir kurumda memnun olmazdınız.

30 Jan 2012 - 6:46 am

erhanın düşünceleri bana daha yakın geldi…arkadaşlar aslında sorunumuz yetiştiğimiz kültürden kaynaklanıyor…cevrenize bir bakın ne kadar cok geldiği gibi,gördüğü gibi,ezbere yaşayan insan var…sorgulamayız biz…sorgulamadığımız içinde düşünemeyiz,fikir üretemeyiz…hep bi başkasını yaşarız…hiç kendimiz olamayız.birçogumuz kendimize ait 2 cumle uretemeden gocer gideriz bu dunyadan..farkındalığımız 10 yaşındaki bir cocugun farkındalığından cokda ileride değildir…
2010 aralık ayında işten ayrıldım..ayrılma sebebimde şuydu…genel müdür mağazamı ziyaret etti ve benim koyduğum hedefin ulaşılamaz olduğu ve gerçege uygun hedefler koymam yonunde rapor duzenledi…oysaki değerli yöneticime daha yeni devraldığım mağazamın bir takım sorunları olduğunu tespit ettiğimi ve o sorunların giderildiği zaman hedefin ulaşılabilir bir hedef olduğu yönünde ikna ettiğimi sanmış olmama ragmen rapor gelince anladıkki edememişiz…o rapor bolge sorumluma gelene kadar ben zaten o ulaşılamaz hedefi tutturmuştum :) hedefi tutturdum üzerine boyle bir rapor geldi ve bende uzerine genel mudur gelsin benden özür dilesin dedim e tabi boyle bişey de olmayacagına gore yazdım istifayı bıraktım.14 aydır sürünüyorum ama dik bi vaziyette surunuyorum :) ..bunu neden anlattım..şunun için…öncelikle iş goruşmelerinde olanı oldugu gibi anlatıyorum…uluslararası bir zincir marketin insan kaynaklarından arandım…cıkış sebebimi sordular,boylece oldugu gibi anlattım…aldığım cevap e ama genel mudur yani…e tecrube….anlatabildimmi…madem tecrübe,benim hedefimin gercekleşmemsi gerekirdi,yani pek tecrubeli genel mudurumun dediğinin olması gerekirdi…tecrubenin çalışılan yıl ile orantılı oldugunu zanneden bir garip zihniyet..oysaki daha cok farkındalıkla alakalı bir durum…şimdi 10 yaşındaki farkındalığa sahip bu zihniyet beni işe mi alacak…iş ilanı veriyor arkadaşlar…neymiş analitik düşünce istiyorlarmış..kendisinde olmadığının farkında değil daha…dedimya içinde yetiştiği kültürde boyle bir dusunce biçimi yokki(siz dışına çıkmaya çalışmadığınız surece ki bu insanların oyle bir dertleri hiç olmamış zaten)…neymiş yoğun iş temposuna uyum sağlayacakmıssın…boyle ilan verirler ama o yogunlugun daha başlangıcında bu arkadaşlar firari olurlar…süslü püslü iş ilanlarında asıl istenen özellikler şunlardır…
1-bireysel düşünen,benim koltuğum sağlam olsunda dunya batsın umrumdamı olur
2)geldiği gibi,gördüğü gibi,ezbere yaşayan
3)sorgulamayan,sistemin bir parçası olabilecek,sistemin nasıl daha iyi çalışabilecegini düşünmeyecek ki oturdugumuz koltuk sallanmasın
4)en iyisini yapmaya çalışmayacak,çünkü bunu yapmak için sistemi sorgulaması gerekecek ki bunu hiç istemeyiz…
5)empati kurmayacak,bu şirkette empati kurmamama insan kaynaklarından başlar…çünkü biz empati kuramadığımzdan aylardır işsiz olan insanların psikolojisinden anlamaya çalışmayız…
6)yoğun iş temposuna uyum sağlayacak…çünkü birileri hep firari olacak…çünkü insan kaynakları hep yanlış inanları işe alacak ve bu da dürüst insanların,onlarında işini yapmasına neden olacak…
7)sonuç odaklı çalışacak…yani nedenlerle ilgilenmeyecek…çünkü bir defa neden diye sormaya başlarsa eyvaahh…
arkadaşlar bu liste boyle uzaaarrr giderrrr…
kısacası iş gorusmelerinde biraz aptal numarası yapmak gerekiyor…biraz profesyonelce yalan soylemek gerekiyor…yani biraz onlar gibi olup işi kapmak gerekiyor…ne onlar gibi yaparım…nede işim olur…dik bi şekilde surunmeye devam :) )

15 Mar 2012 - 9:16 pm

çok iyi katılıyorum sonuç odaklı çalışakyani nedenlerle ilgilenmeyecek…bir daha neden kısaca işgörüşmelerinde iptal numarası gerekiyor

06 May 2012 - 10:48 pm

önemli olan bu testleri okuyabilecek, yorumlayabilcek personelide İK nın barındırıyor olması… öyle yanılgılara kapıldık ki dönüp teste baktığımda aslında başta yapılan o test de yaşanan sorunların görünüyor olduğunu görmek beni kahretti…

03 Aug 2012 - 5:08 pm

Çalıştığım firmanın ik sorumlusuyum.İK departmanını kurmak üzere işe alındım.2 Genel müdür yardımcısı ve 2 yönetim kurulu üyesiyle görüşme yaptım. İK departmanları olmadığı için aday seçmede kişilik testi uygulamasına gitmişler; fikir vermesi açısından. Benim işe alım sürecimde de bu test bana uygulandı.Bahsettiğiniz üzere test sonucu bana açıklanmadı ama ben işe başladığımda kendi kişilik testi sonucumu okuma fırsatına eriştim. Öncelikle şunu belirtmek istiyorum: Piyasada pek çok kişilik envanter testi var ve benim şirketim maliyetini de düşünerek vasat bir test satın almış , yorumlama hususunda da çok başarılı olamamışlar. Kendi kişilik testi sonucuma gelince ; bir insan kaynakları çalışanının olmaması gereken ne kadar özellik varsa bende mevcut :) empati eksikliği , öfke ve sabırsızlık..
Beni tanımlıyor mu derseniz: -Hayır.
Aslında burda sizin söylediğiniz şey çok net ortaya çıkıyor. Bir insanı işe almada test sonucunun çok etkili olmadığı.
Tabi kullanılan testin sonuçlarının kalıp halinde çıkması,seçenek aralıklarının çok dar ve kişilik tanımlamaların çapraz olarak : olumlu-olumsuz etiketlenmesi benim bu testi uygulamayı reddetmeme de sebep oldu :) Görüşmelerin ve yetkinlik bazlı mülakat tekniğini daha doğru buluyor, adayların içtenlikle kişilik envanter testlerini yanıtlamadığını, yönlendirdiğini düşünüyorum..
Saygılar

04 Aug 2012 - 5:51 am

Merve teşekkürler tecrübelerini paylaştığın için.

Bu aralar üzerinde çaliştığım bir konu da işe alırken yaratılan çarpık beklentilerin adayları kendileri gibi olmaktan uzaklaştırdığı. Yani yönetici konumundaki bizler şikayet ettiğimiz konuların oluşmasının asıl sorumlusuyuz.

30 Sep 2012 - 12:49 am

merhaba tüm yazılanları okuduğumda öfkemin nedensiz ve sahipsiz olmadığını anladım.özellikle de volkan polat arkadaşın yaşadıklarına benzer bir tecrübe sonrası bende genel müdüre sizinle daha fazla çalışmak istemiyorum mail i atıp istifa ettim.ve 3 aydır iş arıyorum 2 adet teste girdim birisi 50 sorusu olan IQ testiydi ve hiç sonuç alamadım ve bu yazıları okuyana kadar kendimi başarısız yetersiz ve QI suz hissediyordum.sayenizde ne yapmamam gerektiğini anladım çok teşekkürler.asla hiç bir teste cevap vermeyeceğim ister alsınlar ister almasınlar bugün başarılı olan tüm yöneticiler bu testler sayesinde oralarda değiller bende bana puanlar verilmesine izin vermeyeceğim .

21 Nov 2012 - 1:06 am

Psikolojik testleri yapmanın ve yorumlamanın belli krtiterleri vardır.Test düzeyi önemli bu konuda.IK bulunan psikologların bu testleri yapması önemli.Yanlı yanıtlar verme,kendi faydasını gözetme gibi endişeleriniz var çünkü testlerin bunu bile ölçtüğü bilgisine sahip değilsiniz. Sonuçların paylaşılması gibi bir durum ise çok yanlış yorumlamalara sebep olabilir.Ben paylaşmamayı tercih ederim.En azından aldığı puan değil yorum yada genel çerçeve verilebilir.

21 Nov 2012 - 1:15 am

Yorumlardaki -asla hiç bir teste cevap vermeyeceğim ister alsınlar ister almasınlar – yaklaşımını çok amatörce buldum.Sırf bu yüzden elenebilirsiniz çünkü uyum göstermeyi ilk şart olarak belirlemiş olabilirler.
-iş neyi hangi oranda gerektiriyor? (zeka,görsel işitsel kombin,dil yeteneği vs.)
başvuru oranı yüksek bir şirket,işin gerektirdiği bilgi,beceri ve yeteneklerin maddelerine göre sizi analiz etmek isteyecektir.Herkesin zeka seviyesi zaten birbirine çok yakın çıkar.Seçim zeka değil,kişilik testi verilip örn.sabır gösterebilme düzeyi üstünden yapılır.Bu konuları psikologların eline bırakmalılar.

21 Nov 2012 - 1:39 am

Erhan bana göre,yaşadığın problem GERÇEKÇİ İŞ TANIMI ile karşılaşmaman.Eğer bu şekilde olsaydı,iş tanımına bakar,kendi kendini eleme dediğimiz yöntemle bu hataya sizi düşürmezlerdi.

09 Nov 2017 - 2:32 pm

Bir süre ilk işe alım testlerini baraj koyduk ve uzunca bir süre kimseyi işe alamadık. Sınav fobisi hemen devreye giriyor insanlarda :) Hatta bu testi yapacağıma şimdi giderim demişti bir aday. Thomas gibi uluslararası kabul edilmiş testleri halen uyguluyoruz ancak maalesef beyaz yaka dahil işe alındıktan sonra dahi bu testleri yadırgıyor…

Sizin Yorumunuz
Adınız Soyadınız
E-posta
Web Sitesi
Yorum

CV TEKNİKLERİ E-BÜLTEN
Ad Soyad
E-Posta

YURTDIŞI SERTİFİKA PROGRAMLARI
Ad Soyad
E-Posta
YENİ YAZILARDAN HABERDAR OL

KONULAR
SİTEDE ARA
Hedefe Koşanlar
Acıtan Kariyer Hataları
Cesur Fikirler
Girişimcinin Ruh Halleri
İş ve Hayat Dengesi
Sosyal Medya Dünyası