Kadınlar Üstün Sosyal Becerilere Sahipken, Neden Çoğu Toplum Erkek Egemen?

Kadınlar, Yuval Noah Harari’ye göre, üstün sosyal becerilere sahipler. Kolektif Yayıncılıktan çıkan Sapiens nedenlerini açıklıyor.

Erkek egemen toplum olmanın bir sonucu da kadınların iş yerlerinde ikinci planda kalması olarak karşımıza çıkıyor.

Pembe panjurlu rüyaları körükleyen PR çalışmaları
Sheryl Sandberg gibi Lean In akımları kadınları ön plana geçmekten ziyade aslında birbirini yiyen hemcinsler haline getiriyor sanki. Sheryl Sandberg’e göre hayatta eşinizi ve işinizi iyi seçmeniz gerek diyordu ve hepimize toz pembe bir iş hayatı ve aile hayatı sunuyordu. Sonra eşi, vahim bir kaza sonucu vefat etti. İntihar olduğu dillerde dolaşıyor. Basına yansıyan açıklamalar bir kaza olduğunu anlatıyor… Pembe portreler çizilerek anlatılan bu pr hikayeleri ne kadınları ne de insanlığı iyi bir yöne itiyor.

Kadınların üstün sosyal becerilere sahip olması, Harari’ye göre çocuklarını en iyi şekilde yetiştirmek için verilen çabanın sonuçlarından biridir. Günümüzde, kadının 9-5 çalışmasını mecbur tutan iş yerleri, part time imkanların eğitimliler için mümkün olmaması, bu ortamları anne dostu olmaktan uzaklaştırıyor. Ayrıca, kariyer aşkıyla yanan kadınlar da doğumdan hemen sonra işe dönmekle övündüklerinde, aynı fikirde olmayan kadınlara da başka bir mesaj veriyorlar: kariyerde yükselmenin aileyi ikinci plana atmakla mümkün olduğu… Bu da akkıllara şu soruyu getiriyor: Annelik kadını 2. sınıf kariyer kadını mı yapıyor?

Rol Model eksikliği
Örneğin, Yahoo’nun genç CEO’su Marissa Mayer, doğum yaptıktan 2 hafta sonra işine döndü. Kötü pr alınca da anne ve babalara 16 hafta izin verdiğini açıkladı. CEO davranışı kurumun davranışını belirlerse…16 haftayı alacak hırslı kadınların ne yapacağı merak konusu elbette.

Anne Dostu şirketler ve Araştırma Sonuçları
Türkıye’de anneleri düşünen şirketler bir elin parmaklarını geçmiyor. Ben demiyorum, bir Danone şirketi olan Nutricia’nın yaptırmış olduğu IPSOS araştırması sonuçları böyle gösteriyor.

Her 5 iş görüşmesinden birinde çocuk planları konuşuluyor! Ve yanlış anlaşılmasın, bunu yapan sadece kobi ya da Türk şirketleri değil. Büyük ve uluslararası şirketler de aynı durumda.

Kadınların %40’ı evlendikten ve çocuk sahibi olduktan sonra, çalışma zorlukları nedeniyle işi bırakıyor.

Bu araştırma daha çok alt ve orta seviye ve mavi yaka çalışanlar üzerine kurgulanmış. Sebepleri arasında ise çalışma şartlarının zorluğu, şirketlerinin anne dostu uygulamalara sahip olmaması geliyor.

Açıkçası bu ülkede asıl sorgulanması gereken başka bir kadın sorunsalı üst düzey yöneticilerle evli kadınların evde oturması durumudur. Eğitimli ve imkanları bol olan bu kadınların evde oturup sadece çocuk bakması, ya da eşlerinin gelirleriyle iş imkanlarına sahip olup, hobi vari yaşamları ya da STK’larda sadece maddi destek verebildikleri için el üstünde tutulmalarıdır.

Rüya Aleminde Yaşayan Şirketler

Nutricia’nın #annelerin1000günü projesi kapsamında verdiği bilgiler çarpıcıydı.

Yöneticiler %91 oranında işyerlerini anne baba dostu olarak değerlendiriyor!

Ama işyerlerinin sadece %2’si kreş için maddi yardım veriyor, sadece %5’inde kreş ve sadece %9’unda süt sağım odası var. Sütlerin korunacağı buzdolabı ise mevcut değil. 

Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak bu olsa gerek.

Annelere yasal doğum iznine ek olarak ücretli izin hakkı tanıyan işyerlerinin oranı ise sadece %23.

Annelerin %62’si yasal süt iznini kullanabiliyor. Bu oran beyaz yakalarda daha fazlayken mavi yakalarda düşüyor.

Kadınların iş gücüne katılım oranı %27.

Çalışan Anneler Ne Diyor? #Annelerin1000günü projesi ne öneriyor?

İş yerlerinde kreş olsa, işi bırakma oranı düşecek.

Prof. Dr. Emre Alkin, Kagider üyelerine yaptığı bir konuşmada ‘Ekonomik büyüklük liderliği getirmez’ dedi. Galiba haklı. Nutricia’dan Pınar Öztep, büyük şirketlerde kreş bulundurma zorunluluğu olduğunu ancak cezanın 1200 lira gibi küçük bir rakam olduğu için şirketlerin kreş açmak yerine bunu ceza olarak ödemeyi tercih ettiğini söylüyor.

İdeal izin süresi 31 hafta iken yöneticilerin büyük kısmı 16 haftanın yeterli olduğunu düşünerek annelerin ücretli izinlerini uzatmalarını istemiyor.

WHO (Dünya Sağlık Örgütü) bebeklerin ilk 6 ay anne sütüyle beslenmesi gerektiğini söylüyor. Ancak ücretli doğum izni 16 hafta olunca, çalışan kadınların anne olduktan sonra iş yaşamından çekilmemesi için Nutricia #annelerin1000günü projesi ile doğum izinlerinin uzatılması, ancak bunun kadınlar için bir ayrımcılığa dönüşmemesi gerektiğini öneriyor.

Süt sağma odaları ve buzdolabı imkanı yaratılması.

Esnek çalışma imkanlarının olması.

İş dünyasından birkaç sene uzak kalan kadınların iş hayatına katılması için iş dünyasının bilinçlendirilmesi.

Nutricia Mucize annelik okulu açıyor. Katılması sizden.

Kadınlar üstün sosyal becerilere sahipken, neden toplum erkek egemen sorusuna gelince…. cevabı detaylı elbet ama kadını iş gücünde tutmak, bu egemenliğe tehdit ise, çabalar büyük ve uzun yollu olacaktır…