Occupy Wall Street, 2011 yılına damgasını vuran uyanışlardan biri oldu. Bu uyanışı yorumlamak inanıyorum ki kolay değil. Çoğumuz içinden geçtiğimiz hayatın içimizi sızlatan kısımlarını dışa vurmak eğilimindeyiz. Bu uyanışa anlam verebildiğimizde gerçek değişim ve dönüşümün yaşanacağı süphesiz. Gelin, aşağıdaki videoyu seyredelim ve düşünelim. Bu uyanış yarınımızı nasıl etkileyip, değiştirecek?

Başarının bir dolu tanımı var. Kişiye göre değişen anlamı var. Tony Hsieh’e göre “Başarı Herşeyi Kaybettiğinizde Bile Başınızı Dik Tutabilmektir.”

1999’da kurulan ve dünyanın en büyük online ayakkabı mağazası olan Zappos’un kurucusu ve CEO’su Tony Hsieh’in tanımı ise bana en yakın gelenlerden oldu. Tony Hsieh, 1998 yılında 24 yaşındayken kurduğu LinkExchange isimli şirketini 265 milyon dolara Microsoft’a satan bir girişimci.

Amerika’nın çalışılmak istenen en iyi 10 şirketi arasında yer alan Zappos’u diğerlerinden farklı yapan gerginlikten uzak tipik bir oyun alanı gibi oluşturduğu kurum kültürü. Şirketi bugünkü konumuna getiren en temek faktörün bu kültür olduğunu söylüyor Hsieh. 2009 yılında yıllık satışları 1 milyar dolar olan Zappos, aynı yıl 1.2 milyar dolara Amazon.com’a satılır. Bu video her profesyonelin mutlaka seyretmesi gereken bilgileri içeriyor. Izleyelim.

Ütopik bir düşünce diyebilirsiniz. Ünvansız çalışanları olan bir şirket olabilir mi hiç?

Özellikle Türk insanı ünvanı yükseldikçe kendini güçlü hisseden ve bu yüzden de Geert Hofstede’in çalışmalarında güç farkını (power distance) korumayı herşeyden önemli tutan ülkeler arasında yer alır.

Gelecekte şirketlerin ünvanlardan arınmış organizasyonlar olacağına inanıyorum. Dünyadaki son 10 yılda ki gelişmelere bakmanız, Occupy Wall Street olaylarını incelemeniz ve yeni jenerasyonların düşünce ve hareket biçimlerini gözlemlemeniz size ciddi ipuçları verecektir.

Doğduğumdan beri müzik hayatımın içinde.

Müzik hocalarım benden çok çekti. İçimden geldiği gibi çalmayı, improvize etmeyi, ruhumu dinleyerek notaları keşfetmeyi, müziği yaratmayı seviyordum. Onlarsa takmıştı herşeyi kuralına göre öğrenmem gerektiğine. Kurallarla aram hiç iyi olmamış anlayacağınız. O zaman bilmiyordum ama bana kalırsa yaratmak dediğimiz şey tam da bu. Başkalarının çok etkisinde kalmadan kendi iç sesini dinleyebilmek, onu bilgiyle harmanlamak ve özgün bir iş çıkartabilmek için kendi ruhunu ortaya koyabilmek.

Dünya çapında çalışanların algılarına göre insan kaynakları departmanları pek de bir iş yapmıyor. Çünkü en önemli müşterisi olan çalışanlara değer yaratamıyor. Arada bir toplu eğitimler sunuyor, çalışan memnuniyet ve benzeri araştırmalar yapıyor, yönetim kurullarında kendilerine yer arıyor. Ama aradığı yeri bir türlü bulamıyor.

Trendleri takip etmek deyince bu yılın moda kıyafetleri ne olacak tarzı bir düşünce sarar çoğu kimseyi. Ya da teknoloji dünyasından bahsedecek olursak cloud computing’e ısınma döneminin başlayacağını söylemek trendleri takip olarak algılanabilir. İş dünyasından bahsedecek olursak, bir zamanların PR kokan sosyal sorumluluk projelerinden her ürünün ve şirketin “yeşil” olma çabasına geçişinden bahsedebiliriz.

Hayatımız inanılmaz bir şekilde değişiyor. Son 10 yılda eskisinden daha da hızlı bir şekilde değişiyor. Farkediyor musunuz?

Öğrenilmiş çaresizliğin ne demek olduğunu ilk Martin Seligman’dan duydum. Yani adı üzerinde çaresiz olmayı kendimize öğretmek ve sürekli çaresiz olduğumuzu düşündüğümüzden bir zaman sonra bunun bir davranış olarak bize döndüğünü görmek.

Mutsuz çalışanlar bulundukları ortamları iyileştirmek için pek çaba harcamıyorlar. Nasılsa değişmez…Sistem onlardan daha büyük çünkü. Burada doğruluk payı var aslında. Bazen sistem bizden büyük ve çaresizlik hissi gerçek bir his. Ama sevmediğin bir yerde kalmak, cesareti kendinde bulamamak da kendini değiştirememekle ilgili bir durum. Yani, karşımızdaki kişilerin değişmemesinden yakınırken, kendimizde benzer bir döngü içinde olduğumuzu görmüyor, görsek de kabul etmiyoruz.

Kurum kültürü bir şirketin en önemli değeridir. Bunu yıllardır konferanslarda dile getiriyorum. Sebebi, zor zamanlarda her şeyi anında kopya edebilirsiniz ama kurum kültürünü asla değiştiremezsiniz. Kültür değişimi zaman ister, emek ister, birlik ister.

Aşağıdaki fotoğraf ve altında yazan yazıyı düşünüyorum da, bazen galiba insanoğlu kendini aldatmayı acı çekmeye tercih ediyor, sonradan da zamanını seçimlerinin doğru olduğuna ikna etmekle geçiriyor. Bu doğru olabilir mi?

İşinden, iş yerinden, çalışma arkadaşlarından, kurum kültüründen memnun olmayan öyle çok insan var ki. Belki siz de sabahları işe gitmekten memnun olmayan ve hayatında bir değişiklik yapmanın zamanı geldiğini düşünenlerdensiniz. Belki yeni anne oldunuz, işe ara verdiniz, tekrar kurumsal hayatlara dönmek istiyorsunuz ama bir türlü aradığınızı bulamıyorsunuz. Ya da hayatınızda isteyip de alabileceğiniz herşey var ama hayatınızın anlamını kaybettiniz. Bir boşluk içerisindesiniz… Her arayışınız ümidinizin biraz daha kırılmasına ve “aradığımı bulabilecekmiyim acaba” sorularının tekrarlanmasına neden oluyor olabilir.

Dünya enteresan bir mekan ve bizler o mekanı kalıplara ve kurallara bağlamakta ustalaşıyoruz. Sonra da kendi kurduğumuz düzenin içinde boğulup kalıyoruz. Kalıpları kırmak, gelenekleri saymak ama geleneklerin dışında yeni bir yol çizebilmek sabır, zaman ve azim istiyor. Herşeyden öte kararlılık gerektiriyor. Yarı yolda pes etmemeyi, hayatı deneyimlemekten çekinmemeyi öneriyor. Zamanı geldiğinde elimizdekileri bırakabilecek gücü kendimizde bulabilmeyi, bu süreci atlatırken muazzam bir özgüveni, hayata inancı ve hayatta hiç birşeyin mükemmel olmadığını hatırlamayı gerektiriyor. Kurallar arasına sıkışmış, dış etkenlere karşı aklımızı, ruhumuzu ve bedenimizi dimdik ayakta tutabilecek gücü kendimizde bulabilmemizi gerektiriyor. Kolay değil elbet, zaman zaman hepimiz içimizde ki bu gücü, hayata olan inancımızı, kendimize olan güveni kaybedebiliyoruz.

Hiç aç kaldınız mı?

Yiyecek hiç birşeyinizin olmadığı ya da bir bardak suya muhtaç kaldığınız bir gün oldu mu?

“Yavrum, tabağında yemek bırakma günahtır.” der büyükler ya…hani yediğimiz yemeğin değerini anlayabilelim diye.

Bolluğun ve bereketin kol gezdiği 21. yüzyılda, “eski” kelimesinin anlamı bir t-shirt’ü ikinci kez giymek olduğunda, yiyecek yemek, içecek su bulamamanın ne demek olduğunu “hissetmek” çok zor.

Yıl 2011.

Afrika’da son 60 yılın en büyük kuraklığı ve dolayısıyla “açlığı” yaşanıyor. Bizler kariyer endişelerimizle doluyken dünyanın bir diğer bölümü hayatta kalma mücadelesi veriyor.

Türk Kızılayı, Afrika’ya yardım için bir kampanya başlattı. 2868’e SMS attığınızda 5TL bağış yapmış oluyorsunuz. Şöyle düşünün, 200 TL, Afrika’da 5 kişilik bir ailenin 1 aylık gıda ihtiyacına denk geliyor.

Insanın yaptığı işte başarılı olması, yükselmesi, etki alanı güçlü bir iş insanı olması, en sevilen markaları yaratması ve büyük işletmeler inşa etmesi şüphesiz gurur verici. Başarının tanımı hepimiz için farklı olsa da onu elde etmek istiyor insan…